Przejdź do treści
Baza wiedzy 12 min czytania

Zgłoszenie naruszenia ochrony danych do UODO w 72 godziny: kiedy, jak i co wpisać

Termin 72 godzin nie biegnie od wycieku, tylko od chwili, w której administrator wie wystarczająco dużo, by uznać zdarzenie za naruszenie ochrony danych. Weekend go nie zatrzymuje, a brak kompletu informacji nie usprawiedliwia zwłoki, bo RODO pozwala zgłosić naruszenie wstępnie i uzupełniać je sukcesywnie.

Piątek, 17:40. Administrator systemów zauważa, że z serwera testowego ktoś pobrał eksport bazy klientów sprzed miesiąca. Do poniedziałku zespół ustala, czy plik zawierał prawdziwe dane, a w poniedziałek rano inspektor ochrony danych pyta o jedno: o której godzinie firma wiedziała dość, żeby uznać to za naruszenie ochrony danych osobowych. Od odpowiedzi zależy, czy zgłoszenie do UODO trafi przed terminem, czy z wyjaśnieniem przyczyn opóźnienia.

Zgłoszenie naruszenia danych osobowych to obowiązek administratora z art. 33 RODO, ale jego wykonanie zaczyna się w dziale IT i w zespole odpowiedzialnym za cyberbezpieczeństwo, bo to tam powstaje pierwsza informacja o incydencie. Termin z art. 33 RODO jest krótki tylko dla firmy, która dopiero w trakcie incydentu ustala, kto ocenia ryzyko, kto wypełnia formularz i kto podpisuje zgłoszenie.

Czym jest naruszenie ochrony danych osobowych, które trzeba zgłosić?

Naruszenie ochrony danych osobowych to według art. 4 pkt 12 RODO naruszenie bezpieczeństwa prowadzące do przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utracenia, zmodyfikowania, nieuprawnionego ujawnienia lub nieuprawnionego dostępu do danych osobowych. Definicja obejmuje więc nie tylko wyciek, ale też utratę dostępu do danych, na przykład po zaszyfrowaniu serwera, i ich nieuprawnioną zmianę.

Zgłoszeniu podlega takie naruszenie, które może skutkować ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych.

Poradnik UODO dotyczący naruszeń ochrony danych osobowych z lutego 2025 r. podkreśla ważne rozróżnienie: naruszenie ochrony danych nie oznacza samo w sobie naruszenia przepisów RODO. Przykład z poradnika to szpital, który wdrożył odpowiednie zabezpieczenia, a mimo to padł ofiarą ataku przez nieznaną wcześniej lukę. Naruszenie ochrony danych wystąpiło, choć administrator przepisów nie złamał. Sama definicja zjawiska i jego przyczyny są opisane w naszym tekście o tym, czym jest wyciek danych i gdzie go zgłosić.

Stan prawny na 13 października 2026 r. Art. 4, 33 i 34 RODO nie zostały zmienione żadnym aktem zmieniającym od przyjęcia rozporządzenia w 2016 r.

Od kiedy liczy się 72 godziny na zgłoszenie naruszenia?

Termin 72 godzin liczy się od stwierdzenia naruszenia, a nie od chwili, w której do niego doszło. Art. 33 ust. 1 RODO wymaga zgłoszenia bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu naruszenia.

UODO definiuje „stwierdzenie” jako moment, w którym administrator zdobywa wystarczającą wiedzę o incydencie, aby uznać go za naruszenie ochrony danych. Według poradnika następuje to wtedy, gdy administrator wie, że zdarzenie jest incydentem bezpieczeństwa, dotyczy przetwarzanych danych osobowych i może prowadzić do skutków opisanych w art. 4 pkt 12.

Wytyczne EROD 9/2022 w wersji 2.0 z 28 marca 2023 r. mówią o „rozsądnym stopniu pewności”, że doszło do incydentu, który naruszył bezpieczeństwo danych. Pozwalają na krótkie postępowanie wyjaśniające, w czasie którego administrator jeszcze nie „wie”, ale oczekują, że zacznie się ono możliwie szybko. Szczegółowe dochodzenie może nastąpić później.

Formalnej czynności „stwierdzenia” nie ma, ale UODO zaleca dokładnie odnotować jego czas, bo jest potrzebny w zgłoszeniu i w dokumentacji. W scenariuszu z piątku tym momentem jest chwila, w której zespół potwierdził, że eksport zawierał prawdziwe dane klientów. Godzina wpisana w zgłoszeniu powinna wynikać z dziennika działań, a nie z pamięci uczestników.

Najważniejsze:

  • Zegar z art. 33 ust. 1 RODO startuje w chwili stwierdzenia naruszenia, a nie w chwili ataku ani zakończenia dochodzenia.
  • Termin biegnie także w weekend i w święta.
  • Czas stwierdzenia trzeba zapisać, bo trafia do zgłoszenia i do dokumentacji naruszenia.

Kiedy naruszenia nie trzeba zgłaszać Prezesowi UODO?

Naruszenia nie trzeba zgłaszać, jeżeli jest mało prawdopodobne, by skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. To jedyny wyjątek z art. 33 ust. 1 RODO, a UODO zaznacza, że chodzi o sytuacje wyjątkowe, w których administrator musi umieć wykazać brak ryzyka.

Wynik oceny ryzyka ma trzy możliwe warianty: brak ryzyka, ryzyko, które wymaga zgłoszenia Prezesowi UODO, albo wysokie ryzyko, przy którym trzeba dodatkowo zawiadomić osoby, których dane dotyczą. Poradnik wymienia okoliczności do oceny: rodzaj naruszenia, charakter i zakres danych, łatwość identyfikacji osób, dotkliwość konsekwencji, cechy szczególne osób i administratora oraz liczbę osób.

Ocenia się skutki dla ludzi, a nie dla firmy. UODO przypomina, że przy tej ocenie nie ma znaczenia, jakie konsekwencje poniesie sama organizacja, a ocenie podlega ryzyko, nie szkoda, która faktycznie powstała. Argument „nikt jeszcze nie zgłosił nadużycia” nie zwalnia więc z obowiązku.

Pouczający jest przykład z poradnika: u podmiotu przetwarzającego spłonęły serwery z kopiami zapasowymi firmy ubezpieczeniowej. Administrator ustalił, że ma własną, kompletną kopię tych danych, i według UODO słusznie nie stwierdził naruszenia. Dobrze zaprojektowane kopie zapasowe działają tu jak argument prawny, nie tylko techniczny.

Co musi zawierać zgłoszenie naruszenia według art. 33 ust. 3?

Zgłoszenie musi zawierać co najmniej cztery elementy wymienione w art. 33 ust. 3 lit. a–d RODO:

  1. Opis charakteru naruszenia, w tym w miarę możliwości kategorie i przybliżoną liczbę osób oraz kategorie i przybliżoną liczbę wpisów danych.
  2. Imię i nazwisko oraz dane kontaktowe inspektora ochrony danych albo innego punktu kontaktowego.
  3. Opis możliwych konsekwencji naruszenia.
  4. Opis środków zastosowanych lub proponowanych w celu zaradzenia naruszeniu, w tym ograniczenia jego negatywnych skutków.

UODO zaleca podać więcej, niż wymaga minimum: dane administratora i innych podmiotów związanych z incydentem, datę i czas wystąpienia, stwierdzenia i zakończenia naruszenia, sposób wykrycia i przyczynę, uzasadnienie oceny ryzyka, działania zaradcze z deklarowanymi datami oraz informację o zawiadomieniu osób albo uzasadnienie decyzji o niezawiadomieniu.

Poradnik ostrzega też przed nadmiarem. Zgłoszenie z informacjami niepełnymi albo nadmiarowymi wydłuża weryfikację i opóźnia reakcję. W praktyce oznacza to, że surowe logi zostają w dokumentacji firmy, a do zgłoszenia trafia ich rzetelne streszczenie.

Jak złożyć zgłoszenie do UODO i co zrobić, gdy brakuje faktów?

Zgłoszenie składa się na formularzu udostępnionym przez UODO, jednym z czterech kanałów wskazanych w poradniku: przez dedykowany formularz elektroniczny na platformie biznes.gov.pl, przez wysłanie formularza na elektroniczną skrzynkę podawczą UODO na ePUAP (/UODO/SkrytkaESP), w piśmie ogólnym na biznes.gov.pl albo ePUAP, albo pocztą tradycyjną na adres urzędu.

Na wypadek awarii systemów do zgłoszeń elektronicznych UODO dopuszcza tymczasowe przesłanie zgłoszenia e-mailem na adres kancelaria@uodo.gov.pl. Po ustaniu awarii zgłoszenie trzeba potwierdzić jedną ze standardowych metod.

Warto ustalić zawczasu, kto składa zgłoszenie w imieniu firmy przez biznes.gov.pl albo ePUAP i kto go zastępuje. UODO nie uznaje za usprawiedliwienie opóźnienia urlopu osoby odpowiedzialnej bez zastępstwa ani braku czasu kierownictwa na zatwierdzenie zgłoszenia.

Gdy faktów brakuje, zgłasza się to, co już wiadomo, i uzupełnia resztę. Art. 33 ust. 4 RODO pozwala udzielać informacji sukcesywnie bez zbędnej zwłoki, jeżeli nie da się ich podać w tym samym czasie.

UODO rozróżnia trzy rodzaje zgłoszeń: wstępne, które przekazuje podstawowe informacje w terminie z obowiązkiem późniejszego uzupełnienia, uzupełniające, które aktualizują informacje o incydencie, i kompletne, zawierające wszystko przy pierwszym zgłoszeniu. Zgłoszenie wstępne jest bezpieczniejsze niż czekanie na pełny obraz.

Jeżeli zgłoszenie trafia po upływie 72 godzin, art. 33 ust. 1 zd. 2 wymaga dołączenia wyjaśnienia przyczyn opóźnienia. Poradnik wylicza wymówki, których UODO nie uzna, w tym czekanie na zakończenie wewnętrznego dochodzenia lub oceny ryzyka i potrzebę zgromadzenia wszystkich informacji, skoro można złożyć zgłoszenie wstępne.

Jaką rolę mają podmiot przetwarzający i inspektor ochrony danych?

Podmiot przetwarzający po stwierdzeniu naruszenia bez zbędnej zwłoki zgłasza je administratorowi (art. 33 ust. 2 RODO), a administrator decyduje o zgłoszeniu do organu. EROD w wytycznych 9/2022 zaznacza, że podmiot przetwarzający nie musi najpierw oceniać ryzyka, i co do zasady uznaje administratora za „wiedzącego” od chwili, w której dostawca go poinformował.

Dla umów powierzenia ma to konkretny skutek: zegar administratora rusza w momencie powiadomienia przez dostawcę, więc każda godzina zwłoki po stronie dostawcy skraca czas administratora. Według EROD dostawca powinien powiadomić administratora niezwłocznie i przekazywać dalsze informacje etapami, w miarę ich ustalania.

UODO dodaje, że podmiot przetwarzający może zgłosić naruszenie organowi wyłącznie po uzyskaniu pisemnego zezwolenia administratora, uregulowanego w umowie. Takie ustalenie nie zwalnia administratora z ostatecznej odpowiedzialności za zgłoszenie, a współadministratorzy powinni z góry ustalić podział tego obowiązku.

Inspektor ochrony danych pojawia się w samym zgłoszeniu: art. 33 ust. 3 lit. b wymaga podania jego danych kontaktowych albo innego punktu kontaktowego. Zadania inspektora i warunki jego powołania opisuje osobny tekst o tym, kim jest inspektor ochrony danych.

Kiedy oprócz UODO trzeba zawiadomić osoby, których dane dotyczą?

Osoby, których dane dotyczą, trzeba zawiadomić bez zbędnej zwłoki, jeżeli naruszenie może powodować wysokie ryzyko naruszenia ich praw lub wolności (art. 34 ust. 1 RODO). Próg jest więc wyższy niż przy zgłoszeniu do organu, które wymaga samego ryzyka.

Art. 34 ust. 3 zwalnia z zawiadomienia w trzech sytuacjach: gdy dane chroniły środki uniemożliwiające ich odczyt osobom nieuprawnionym, takie jak szyfrowanie, gdy administrator zastosował później środki eliminujące prawdopodobieństwo wysokiego ryzyka oraz gdy zawiadomienie wymagałoby niewspółmiernie dużego wysiłku. W tym ostatnim przypadku zamiast zawiadomień indywidualnych potrzebny jest komunikat publiczny.

Szyfrowanie dysków laptopów nie usuwa więc obowiązku oceny incydentu, ale może przesądzić, że osób nie trzeba zawiadamiać. Przy braku wysokiego ryzyka UODO nie zaleca informowania osób, bo nadmiar komunikatów wywołuje niepotrzebny stres.

Czym zgłoszenie do UODO różni się od zgłoszenia incydentu z NIS2?

Zgłoszenie do UODO dotyczy danych osobowych i ochrony praw osób, a zgłoszenie z NIS2 dotyczy poważnych incydentów w usługach podmiotów kluczowych i ważnych. Dyrektywa NIS2 definiuje incydent w art. 6 pkt 6 jako zdarzenie naruszające dostępność, autentyczność, integralność lub poufność danych lub usług oferowanych przez sieci i systemy informatyczne.

Terminy też są inne: NIS2 przewiduje wczesne ostrzeżenie najpóźniej w ciągu 24 godzin od powzięcia wiedzy o poważnym incydencie i zgłoszenie incydentu w ciągu 72 godzin (art. 23 ust. 4 lit. a i b). Adresatem jest CSIRT albo właściwy organ, a nie Prezes UODO.

Dyrektywa nie działa jednak bezpośrednio wobec firm. W Polsce wdraża ją ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, znowelizowana ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), która weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. To ustawa o KSC wyznacza obowiązki konkretnego podmiotu.

Jedno zdarzenie może uruchomić oba reżimy naraz: atak ransomware w podmiocie kluczowym, który zaszyfrował bazę klientów, może być poważnym incydentem i jednocześnie jest naruszeniem dostępności danych osobowych. Procedura reagowania powinna więc prowadzić dwa zegary i dwa zgłoszenia, z osobnymi właścicielami.

Jak dokumentować naruszenia, których nie zgłaszasz?

Każde naruszenie trzeba udokumentować, także niezgłoszone: art. 33 ust. 5 RODO wymaga opisu okoliczności, skutków i działań zaradczych, a dokumentacja ma pozwolić organowi zweryfikować przestrzeganie art. 33.

UODO idzie dalej i zaleca dokumentować również incydenty, które administrator zakwalifikował jako zdarzenia niebędące naruszeniami, razem z przyczynami tej decyzji. W przykładzie z pożarem serwerów u dostawcy taki zapis jest dowodem, że firma oceniła zdarzenie, a nie je przeoczyła.

Odrębny wewnętrzny rejestr naruszeń według UODO nie jest obowiązkowy, ale pomaga, o ile informacje są wyraźnie oznaczone i dostępne do wglądu. W praktyce rejestr incydentów prowadzony przez dział IT może pełnić tę funkcję, jeżeli ma pola na ocenę ryzyka dla osób i decyzję o zgłoszeniu. Gdy wpis wskazuje system, z którego wyciekły dane, łatwiej sięgnąć do rejestru czynności przetwarzania i ustalić kategorie osób i danych.

Jak przygotować firmę na pierwsze 72 godziny po naruszeniu?

Na termin z art. 33 firmę przygotowuje się przed incydentem, przypisując każdą decyzję do osoby i do śladu w dokumentacji. Niewykonanie obowiązków z art. 33 mieści się w art. 83 ust. 4 lit. a RODO, za który grozi kara do 10 000 000 EUR albo do 2% rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa (art. 83 RODO), a sposób wyliczania takich kar w decyzjach Prezesa UODO opisuje tekst o karach RODO.

Pierwsze trzy doby porządkują decyzje, które trzeba podjąć, a nie działania techniczne.

EtapDecyzjaKto decydujeŚlad w dokumentacji
Wykrycie zdarzeniaczy to incydent bezpieczeństwa i czy dotyczy danych osobowychdyżur IT lub zespół reagowania, z informacją do IODwpis w dzienniku incydentu z godziną wykrycia
Stwierdzenie naruszeniaczy wiedza wystarcza, by uznać zdarzenie za naruszenie ochrony danychadministrator, z udziałem IODgodzina stwierdzenia i podstawa tej oceny
Ocena ryzykabrak ryzyka, ryzyko czy wysokie ryzyko dla osóbIOD lub osoba wyznaczona przez administratorauzasadnienie oceny według kryteriów UODO
Zgłoszenie do UODOzgłoszenie wstępne czy kompletneosoba uprawniona do podpisu i jej zastępcakopia zgłoszenia i potwierdzenie złożenia
Zawiadomienie osóbczy wysokie ryzyko wymaga zawiadomienia i czy działa wyjątek z art. 34 ust. 3administratortreść zawiadomienia albo uzasadnienie niezawiadomienia
Zgłoszenie z NIS2czy zdarzenie jest poważnym incydentemwłaściciel procedury NIS2wczesne ostrzeżenie i zgłoszenie z godzinami
Uzupełnieniejakie ustalenia trzeba dosłaćIOD z zespołem reagowaniazgłoszenia uzupełniające i plan działań zaradczych

Zespół techniczny chce mieć komplet ustaleń, a zegar już biegnie, dlatego ocenę ryzyka zaczyna się równolegle ze szczegółowym dochodzeniem, a nie po jego zakończeniu.

Jak nFlo może pomóc w obsłudze naruszenia ochrony danych?

nFlo pomaga w obu częściach obsługi naruszenia: prawno-organizacyjnej i technicznej. Usługa Outsourcing Inspektora Ochrony Danych (IOD) z obszaru „Ład, ryzyko i zgodność” obejmuje funkcję IOD, nadzór nad zgodnością, szkolenia pracowników i kontakt z UODO, a przy naruszeniu koordynację zgłoszenia w terminie z art. 33, pomoc w ocenie ryzyka i przygotowanie komunikacji do osób, których dane dotyczą.

Usługa Incident Response obejmuje izolację zagrożenia, analizę śledczą z zabezpieczeniem dowodów, usunięcie zagrożenia i przywrócenie systemów, a zespół przygotowuje informacje techniczne i oś czasu ataku do zgłoszenia. Formalnie zgłasza administrator danych, a nFlo nie świadczy pomocy prawnej. Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoja procedura zmieści się w 72 godzinach, skontaktuj się z nami. Szersze tło obowiązków administratora znajdziesz w przewodniku po RODO, w haśle RODO w słowniku i w bazie wiedzy o RODO.

Co jeszcze warto wiedzieć o zgłaszaniu naruszeń do UODO?

Czy 72 godziny na zgłoszenie naruszenia liczy się w dniach roboczych?

Nie. Termin z art. 33 ust. 1 RODO biegnie niezależnie od dni wolnych od pracy, a UODO nie uznaje weekendu ani urlopu osoby odpowiedzialnej za usprawiedliwienie opóźnienia.

Czy można zgłosić naruszenie do UODO bez kompletu informacji?

Tak. Art. 33 ust. 4 RODO pozwala podawać informacje sukcesywnie. UODO nazywa to zgłoszeniem wstępnym, po którym administrator składa zgłoszenia uzupełniające.

Czy podmiot przetwarzający może sam zgłosić naruszenie do UODO?

Co do zasady zgłasza administrator. Według UODO dostawca może zgłosić naruszenie organowi tylko z pisemnym zezwoleniem administratora, który i tak odpowiada za zgłoszenie.

Czy zgłoszenie naruszenia oznacza, że firma złamała RODO?

Nie. Według UODO zgłoszenie nie świadczy o winie, nie przesądza o naruszeniu przepisów i nie wszczyna automatycznie postępowania.

Czy niezgłoszone naruszenie też trzeba udokumentować?

Tak. Art. 33 ust. 5 RODO obejmuje wszelkie naruszenia, a UODO zaleca dokumentować także incydenty uznane za zdarzenia niebędące naruszeniami, z uzasadnieniem tej decyzji.

Udostępnij:

Porozmawiaj z ekspertem

Masz pytania dotyczące tego tematu? Skontaktuj się z naszym opiekunem.

Opiekun handlowy
Grzegorz Gnych

Grzegorz Gnych

Opiekun handlowy

Odpowiedź w ciągu 24 godzin
Konsultacja z ekspertem
Indywidualne podejście

Podanie numeru telefonu przyspieszy kontakt.

Chcesz obniżyć ryzyko i koszty IT?

Umów konsultację - odpowiemy w ciągu 24h

Odpowiedź w 24h Indywidualna wycena Bez zobowiązań

Lub pobierz bezpłatny przewodnik:

E-book: Strategia odporności cyfrowej 2026