Zdobycie znaczącego grantu na inwestycje to moment wielkiej satysfakcji dla każdego menedżera. To dowód na skuteczność i wizję, który otwiera drzwi do realizacji projektów, które do tej pory pozostawały w sferze marzeń. Jednak euforia sukcesu szybko ustępuje miejsca strategicznym pytaniom. Posiadanie budżetu to jedno. Jego mądre wydanie, które przyniesie maksymalny zwrot z inwestycji w postaci realnego bezpieczeństwa, to zupełnie inne, znacznie trudniejsze zadanie.
Środki z programu “Cyberbezpieczny Wodociąg” dają unikalną możliwość przeprowadzenia skokowej zmiany w poziomie dojrzałości cyberbezpieczeństwa. To szansa, aby nie tylko załatać kilka najbardziej palących dziur, ale aby zbudować od podstaw spójny, wielowarstwowy system obrony, oparty na najlepszych praktykach i nowoczesnych technologiach. Kluczem do sukcesu jest posiadanie przemyślanej, priorytetyzowanej mapy drogowej.
W tym artykule przedstawimy propozycję takiej mapy. Opierając się na wynikach audytu, który był podstawą wniosku grantowego, pokażemy, w jakiej kolejności i w jakie obszary warto zainwestować pozyskane środki. To przewodnik, który pomoże przekształcić jednorazowy zastrzyk gotówki w trwały fundament cyfrowej odporności Państwa przedsiębiorstwa.
Dlaczego wyniki audytu są Twoją mapą drogową do inwestycji?
Najgorszym błędem, jaki można popeleć, jest wydawanie pieniędzy z grantu w sposób chaotyczny, pod wpływem impulsu lub presji ze strony różnych dostawców technologii. Podstawą Twojego planu inwestycyjnego musi być dokument, który był fundamentem całego wniosku – raport z audytu cyberbezpieczeństwa OT. To właśnie on zawiera obiektywną, opartą na danych listę zidentyfikowanych ryzyk i podatności. Priorytetyzowana lista rekomendacji z audytu to de facto gotowa mapa drogowa Twojej inwestycji. Należy zacząć od tych projektów, które adresują największe zidentyfikowane ryzyka.
📚 Przeczytaj kompletny przewodnik: Cyberbezpieczeństwo: Kompletny przewodnik po cyberbezpieczeństwie dla zarządów i menedżerów
Jaki jest absolutny fundament, czyli inwestycja w widoczność?
Nie można chronić czegoś, czego się nie widzi. Dlatego absolutnym priorytetem i pierwszym projektem, który powinien zostać sfinansowany z grantu, jest wdrożenie systemu do inwentaryzacji zasobów i pasywnego monitoringu sieci OT. To inwestycja w fundamenty. Bez pełnej widoczności tego, co dokładnie działa w naszej sieci i jak się ze sobą komunikuje, wszystkie dalsze działania będą strzelaniem w ciemno. Narzędzia te nie tylko zapewnią nam bezcenną wiedzę, ale również będą w przyszłości pełnić rolę systemu wczesnego ostrzegania o anomaliach i atakach.
Dlaczego segmentacja sieci to kolejny, logiczny krok?
Gdy już wiemy, co mamy w sieci, kolejnym logicznym krokiem jest wprowadzenie w niej porządku i zbudowanie barier, które ograniczą rozprzestrzenianie się ewentualnych ataków. Inwestycja w segmentację sieci OT za pomocą firewalli przemysłowych to drugi, kluczowy filar budowy odporności. Grant pozwala na sfinansowanie zarówno zakupu niezbędnych urządzeń, jak i kosztów usług związanych z zaprojektowaniem i wdrożeniem nowej, bezpiecznej architektury opartej na koncepcji stref i kanałów z normy IEC 62443.
Jak grant może pomóc w zabezpieczeniu najbardziej wrażliwych, starych systemów?
Audyt z pewnością zidentyfikował w Państwa sieci wiele przestarzałych, “niepatchowalnych” systemów (legacy). Grant daje unikalną możliwość, aby otoczyć je “bańką bezpieczeństwa”. Można sfinansować zakup przemysłowych systemów prewencji włamań (IPS), które zapewnią dla tych systemów funkcję “wirtualnego łatania”, blokując ataki na znane podatności na poziomie sieci. To pragmatyczne i niezwykle skuteczne rozwiązanie problemu, z którym boryka się cały sektor.
Jak mądrze zainwestować w ochronę stacji roboczych i serwerów w OT?
Środowisko OT to nie tylko sterowniki PLC, ale również liczne systemy oparte na Windows. Grant pozwala na sfinansowanie ich kompleksowego zabezpieczenia. Można zainwestować w nowoczesne oprogramowanie antywirusowe typu EDR (Endpoint Detection and Response) dla stacji SCADA i HMI, wdrożyć systemy do utwardzania (hardening) konfiguracji oraz wprowadzić mechanizmy kontroli aplikacji (application whitelisting), które uniemożliwią uruchomienie na tych krytycznych systemach jakiegokolwiek nieautoryzowanego oprogramowania.
Czy warto inwestować w centralny system zarządzania logami (SIEM)?
Tak. W miarę wdrażania kolejnych systemów bezpieczeństwa, liczba generowanych przez nie alertów i logów zacznie rosnąć lawinowo. Ręczna analiza tych danych jest niemożliwa. Dlatego grant warto wykorzystać na wdrożenie centralnego systemu zarządzania informacjami i zdarzeniami bezpieczeństwa (SIEM). System ten będzie zbierał i korelował dane ze wszystkich źródeł, automatycznie wykrywał złożone wzorce ataków i dostarczał zespołowi bezpieczeństwa jednego, spójnego obrazu sytuacji.
Jak sfinansować budowę procesów reagowania na incydenty i ciągłości działania?
Technologia to nie wszystko. Grant pozwala również na sfinansowanie kluczowych inwestycji w procesy. Można wykorzystać te środki, aby we współpracy z zewnętrznym doradcą, stworzyć od podstaw i wdrożyć formalne Plany Reagowania na Incydenty (IRP) i Plany Ciągłości Działania (BCP). Można również sfinansować organizację ćwiczeń “tabletop”, które pozwolą na przetestowanie tych planów w praktyce.
Dlaczego bezpieczny dostęp zdalny powinien być na szczycie listy priorytetów?
Niezabezpieczony dostęp zdalny to jedna z najczęstszych przyczyn incydentów w OT. Grant to idealna okazja, aby wreszcie rozwiązać ten problem w sposób systemowy. Środki można przeznaczyć na wdrożenie nowoczesnej, bezpiecznej platformy do zdalnego dostępu, opartej na zasadach Zero Trust, która zapewni uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA), granularną kontrolę uprawnień i pełne nagrywanie sesji dla wszystkich pracowników i firm zewnętrznych.
Jakie szkolenia sfinansować, aby inwestycja przyniosła największe korzyści?
Mając do dyspozycji budżet na szkolenia, warto go podzielić strategicznie. Należy zaplanować zarówno podstawowe szkolenia z zakresu świadomości bezpieczeństwa dla wszystkich pracowników operacyjnych, jak i wysoko specjalistyczne, certyfikowane szkolenia techniczne dla kluczowych inżynierów z zespołów IT i OT. Warto również zainwestować w strategiczne warsztaty dla kadry zarządzającej, które pomogą jej zrozumieć nowe obowiązki wynikające z NIS2.
Jak zarządzać całym programem inwestycyjnym?
Wdrożenie tak wielu, powiązanych ze sobą projektów w krótkim czasie jest ogromnym wyzwaniem zarządczym. Warto rozważyć przeznaczenie części środków z grantu na sfinansowanie usług zewnętrznego biura projektowego (PMO) lub dedykowanego kierownika projektu, który pomoże w koordynacji wszystkich działań, zarządzaniu harmonogramem, budżetem i komunikacją z dostawcami. To inwestycja, która zapewnia, że cały program zostanie zrealizowany na czas i w ramach założonych celów.
Jak zapewnić, że efekty grantu będą trwałe?
Grant daje potężny impuls na starcie, ale prawdziwym wyzwaniem jest utrzymanie osiągniętego poziomu bezpieczeństwa w kolejnych latach. Dlatego część środków warto zainwestować w rozwiązania, które zapewnią trwałość efektów. Może to być na przykład zakup wieloletnich subskrypcji na aktualizacje i wsparcie dla wdrożonych systemów bezpieczeństwa lub sfinansowanie programu “train the trainer”, który pozwoli na zbudowanie wewnętrznych kompetencji do prowadzenia przyszłych szkoleń.
Jakie są kolejne kroki po zakończeniu projektu grantowego?
Zakończenie projektu grantowego to początek nowego etapu – etapu dojrzałego, ciągłego zarządzania cyberbezpieczeństwem. Organizacja, wyposażona w nowe technologie, procesy i kompetencje, musi włączyć te elementy do swojego codziennego cyklu operacyjnego. Należy zaplanować w regularnym budżecie środki na utrzymanie i odnawianie systemów oraz na kontynuację programu szkoleniowego. Cyberbezpieczeństwo to nie jednorazowy projekt, lecz niekończący się proces.
Priorytetyzowana mapa drogowa inwestycji z grantu
PriorytetObszar InwestycjiCel1. FundamentyWdrożenie pasywnego monitoringu i inwentaryzacji zasobów.Osiągnięcie pełnej widoczności sieci OT.2. PrewencjaWdrożenie segmentacji sieci i bezpiecznego dostępu zdalnego.Zbudowanie barier ochronnych i kontrola punktów wejścia.3. Detekcja i ReakcjaWdrożenie systemów SIEM/IDS, stworzenie planów IRP/BCP i ćwiczenia.Zbudowanie zdolności do wykrywania i reagowania na ataki.4. Ludzie i ProcesyWdrożenie kompleksowego programu szkoleniowego i budowa kultury bezpieczeństwa.Wzmocnienie “ludzkiego firewalla” i zapewnienie trwałości zmian.5. UtrzymanieZakup wieloletnich subskrypcji, planowanie budżetu na kolejne lata.Zapewnienie ciągłości i rozwoju programu po zakończeniu grantu.
Jak nFlo może pomóc w strategicznym zaplanowaniu i realizacji tych inwestycji?
W nFlo nasza rola nie kończy się na pomocy w zdobyciu grantu. Traktujemy to jako początek partnerskiej relacji, której celem jest realna i trwała poprawa Państwa bezpieczeństwa. Opierając się na wynikach przeprowadzonego przez nas audytu, pomagamy w stworzeniu szczegółowej, priorytetyzowanej mapy drogowej inwestycji. Działamy jako Państwa zaufany doradca, pomagając w wyborze odpowiednich technologii, które najlepiej odpowiadają na zidentyfikowane ryzyka i są dopasowane do Państwa realiów operacyjnych i budżetowych. Nasi inżynierowie i kierownicy projektów mogą również aktywnie wspierać Państwa w procesie wdrożenia i integracji poszczególnych rozwiązań, zapewniając, że cały program zostanie zrealizowany sprawnie, efektywnie i zgodnie z założonymi celami. Z nami, grant staje się nie tylko zbiorem pojedynczych zakupów, ale spójną, logiczną i skuteczną transformacją.
Powiązane pojęcia
Poznaj kluczowe terminy związane z tym artykułem w naszym słowniku cyberbezpieczeństwa:
- Backup — Backup (kopia zapasowa) to proces tworzenia duplikatu danych w celu ich…
- Cyberbezpieczeństwo — Cyberbezpieczeństwo to zbiór technik, procesów i praktyk ochrony systemów IT,…
- Firewall — Firewall (zapora sieciowa) to system zabezpieczeń, który monitoruje i…
- SOC 2 — SOC 2 to standard audytu AICPA oceniający kontrole bezpieczeństwa, dostępności…
- Blue Team — Blue Team to zespół specjalistów odpowiedzialny za obronę systemów…
Dowiedz się więcej
Zapoznaj się z powiązanymi artykułami w naszej bazie wiedzy:
- Jak audyt cyberbezpieczeństwa OT staje się kluczem do zdobycia 1,3 mln zł z grantu
- Co to jest i jak działa DRP (Disaster Recovery Plan)? Najważniejsze elementy
- Jaki jest najważniejszy obowiązek CISO?
- Jak przeszkolić urzędników, by stali się ludzkim firewallem? Budowanie kultury bezpieczeństwa za pieniądze z grantu
- 12 wskazówek jak poprawić Cyberbezpieczeństwo w Organizacji
Sprawdź nasze usługi
Potrzebujesz wsparcia w zakresie cyberbezpieczeństwa? Sprawdź:
- Wdrożenia infrastruktury sieciowej - projektowanie i wdrażanie sieci
- Wdrożenia Firewall - zabezpieczenia brzegowe sieci
