Współczesny świat cyfrowy niesie ze sobą wiele korzyści, ale również wyzwań. Jednym z nich jest zapewnienie bezpieczeństwa cyfrowego w sektorze medycznym. W ostatnich latach obserwujemy wzrost liczby ataków cybernetycznych na placówki medyczne, które mogą mieć poważne konsekwencje dla pacjentów i funkcjonowania placówek. W odpowiedzi na te wyzwania Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) w Polsce podjął inicjatywę wsparcia placówek w zakresie cyberbezpieczeństwa.
Zagrożenia cybernetyczne w sektorze medycznym
Placówki medyczne w Polsce muszą stawić czoła wielu złożonym zagrożeniom cybernetycznym. Najbardziej powszechne to narażenie na wycieki danych, które mogą wynikać zarówno z zewnętrznych ataków, jak i z nieumyślnych działań wewnętrznych pracowników. Innym znaczącym zagrożeniem jest atak typu ransomware, polegający na szyfrowaniu lub blokowaniu urządzeń przechowujących dane w szpitalu. W takich sytuacjach cyberprzestępcy często żądają okupu w zamian za odszyfrowanie danych. W Polsce odnotowano już poważne incydenty związane z tego typu atakami, jednak placówki medyczne z reguły nie decydują się na wypłacanie okupów z różnych powodów, w tym finansowych oraz prawnych.
📚 Przeczytaj kompletny przewodnik: Cyberbezpieczeństwo: Kompletny przewodnik po cyberbezpieczeństwie dla zarządów i menedżerów
Wsparcie NFZ dla placówek medycznych
Aby sprostać tym wyzwaniom, NFZ zainicjował specjalistyczny program dofinansowania mający na celu podniesienie standardów bezpieczeństwa cyfrowego w placówkach medycznych. Dofinansowanie może osiągnąć wartość do 900 tys. zł i jest kalkulowane na podstawie wartości kontraktu zawartego z NFZ. Środki te mogą być przeznaczone na zakup oraz implementację zaawansowanych technologii i systemów zabezpieczających, takich jak systemy do tworzenia kopii zapasowych, oprogramowanie antywirusowe, narzędzia do kontroli dostępu, czy next-generation firewall.
Kluczowe narzędzia w cyberbezpieczeństwie
W kontekście sektora medycznego, kluczowe są zaawansowane systemy ochrony danych i infrastruktury IT. Wśród nich znajdują się XDR (Extended Detection and Response), Ochrona Urządzeń Końcowych (Endpoint Protection), Skanery Podatności, Narzędzia Klasy NDR (Network Detection and Response) oraz Next-Generation Firewalls (NGFW). Te narzędzia i technologie są niezbędne do zapewnienia optymalnego poziomu bezpieczeństwa w placówkach medycznych.
Regulacje prawne dotyczące cyberbezpieczeństwa
Na poziomie unijnym, najważniejszym aktem prawnym jest „Dyrektywa NIS2”, która nakłada na państwa członkowskie obowiązek wdrożenia krajowej strategii cyberbezpieczeństwa. Dla placówek medycznych oznacza to konieczność dostosowania się do nowych wymogów, co wiąże się z inwestycjami w nowoczesne systemy bezpieczeństwa.
Zagrożenia specyficzne dla sektora ochrony zdrowia
Sektor medyczny stał się jednym z najpopularniejszych celów cyberprzestępców z kilku powodów. Dane medyczne są wyjątkowo cenne na czarnym rynku — dokumentacja medyczna zawiera informacje osobowe, finansowe i wrażliwe dane zdrowotne, które można wielokrotnie wykorzystać do różnych form przestępstw i kradzieży tożsamości. Szacuje się, że rekord medyczny jest wart na czarnym rynku nawet 10-20 razy więcej niż dane karty płatniczej.
Sektor medyczny charakteryzuje się też wyjątkowo wysoką skłonnością do płacenia okupu po atakach ransomware — przerwa w dostępie do systemów szpitalnych może dosłownie zagrażać życiu pacjentów, co tworzy ogromną presję na szybkie odtworzenie dostępu. Starzejąca się infrastruktura IT w wielu placówkach medycznych — w tym urządzenia medyczne działające na przestarzałych systemach operacyjnych bez możliwości aktualizacji — stanowi trwałą lukę bezpieczeństwa trudną do łatania standardowymi metodami. Więcej o zagrożeniach dla infrastruktury IT przeczytasz w artykule o bezpieczeństwie infrastruktury IT.
NIS2 a sektor ochrony zdrowia w Polsce
Dyrektywa NIS2 objęła sektor ochrony zdrowia jako jeden z sektorów kluczowych, co oznacza rozszerzony zakres obowiązków dla szpitali, przychodni i laboratoriów medycznych powyżej określonych progów wielkości. Polskie prawo implementujące NIS2 nakłada na podmioty medyczne obowiązek wdrożenia środków zarządzania ryzykiem cyberbezpieczeństwa, zgłaszania poważnych incydentów do CSIRT sektora, wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za cyberbezpieczeństwo oraz przeprowadzania regularnych szkoleń pracowników.
Szczególnie istotny jest obowiązek zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw — placówki medyczne odpowiadają nie tylko za bezpieczeństwo własnych systemów, ale też za bezpieczeństwo produktów i usług IT dostarczanych przez zewnętrznych dostawców. W praktyce oznacza to konieczność weryfikacji dostawców oprogramowania medycznego, systemów HIS/LIS i urządzeń podłączonych do sieci pod kątem praktyk bezpieczeństwa. Szczegółowy przegląd wymagań NIS2 znajdziesz w naszym słowniku oraz artykule o mapowaniu wymagań dyrektywy NIS2.
Konkretne inicjatywy NFZ i sposób aplikowania o dofinansowanie
Program dofinansowania cyberbezpieczeństwa NFZ jest realizowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Środki przyznawane są na podstawie wartości kontraktu z NFZ — im wyższy kontrakt, tym wyższe potencjalne dofinansowanie, sięgające do 900 tys. zł dla większych szpitali.
Dofinansowanie może być przeznaczone na konkretne kategorie wydatków: sprzęt i oprogramowanie do backupu danych (systemy kopii zapasowych offline i offsite), oprogramowanie antywirusowe klasy EDR/XDR, systemy kontroli dostępu i zarządzania tożsamością (IAM/MFA), firewalle nowej generacji (NGFW), systemy detekcji zagrożeń sieciowych (NDR) oraz skanery podatności. Aplikowanie o dofinansowanie wymaga przygotowania analizy ryzyka cyberbezpieczeństwa i planu wdrożenia, co samo w sobie jest wartościowym ćwiczeniem dla placówki — zmusza do ustrukturyzowanej oceny aktualnego stanu zabezpieczeń i identyfikacji priorytetowych luk. Nasze usługi audytów bezpieczeństwa mogą wesprzeć ten proces, dostarczając rzetelną ocenę stanu zabezpieczeń jako punkt wyjścia do aplikacji.
Najlepsze praktyki cyberbezpieczeństwa dla placówek medycznych
Poza programem dofinansowania NFZ, placówki medyczne powinny wdrożyć szereg fundamentalnych praktyk bezpieczeństwa, które znacznie utrudniają skuteczne przeprowadzenie ataku. Segmentacja sieci — fizyczne i logiczne oddzielenie sieci klinicznej (urządzenia medyczne, systemy HIS/LIS) od sieci administracyjnej i dostępu do internetu — ogranicza możliwość ruchu bocznego atakującego między systemami.
Zarządzanie aktywami i podatnościami w środowiskach medycznych wymaga szczególnego podejścia: inwentaryzacja urządzeń medycznych podłączonych do sieci (IoMT — Internet of Medical Things) jest pierwszym krokiem do oceny powierzchni ataku. Urządzenia bez możliwości aktualizacji systemu operacyjnego powinny być izolowane przez wirtualne łatanie (virtual patching) na poziomie sieci. Regularne testy penetracyjne dedykowane środowisku medycznemu weryfikują skuteczność wdrożonych zabezpieczeń i ujawniają luki niewidoczne w skanowaniu podatności. Sprawdź naszą ofertę testów penetracyjnych, by dowiedzieć się, jak kompleksowa weryfikacja bezpieczeństwa może wzmocnić ochronę Twojej placówki.
Podsumowanie
W obliczu rosnących zagrożeń cybernetycznych w sektorze medycznym, wsparcie NFZ w zakresie cyberbezpieczeństwa jest niezwykle ważne. Dzięki temu placówki medyczne w Polsce mają szansę skutecznie bronić się przed atakami hakerskimi i zapewnić bezpieczeństwo swoim pacjentom. Program dofinansowania NFZ, połączony z wymaganiami dyrektywy NIS2, tworzy zarówno zachęty finansowe, jak i obowiązki regulacyjne motywujące do systematycznej poprawy poziomu cyberbezpieczeństwa w ochronie zdrowia. Zachęcamy do przeczytania pełnego artykułu na medexpress.pl, aby dowiedzieć się więcej na ten temat.
Powiązane pojęcia
Poznaj kluczowe terminy związane z tym artykułem w naszym słowniku cyberbezpieczeństwa:
- Cyberbezpieczeństwo — Cyberbezpieczeństwo to zbiór technik, procesów i praktyk ochrony systemów IT,…
- Endpoint Detection and Response — Endpoint Detection and Response (EDR) to zaawansowane rozwiązanie…
- Firewall — Firewall (zapora sieciowa) to system zabezpieczeń, który monitoruje i…
- Szyfrowanie — Szyfrowanie to proces konwersji danych na zaszyfrowany tekst nieczytelny bez…
- IT Security — IT Security to praktyki i technologie chroniące systemy informatyczne, sieci i…
Dowiedz się więcej
Zapoznaj się z powiązanymi artykułami w naszej bazie wiedzy:
- 12 wskazówek jak poprawić Cyberbezpieczeństwo w Organizacji
- baramundi Focus Tour Poland 2018
- Bezpieczeństwo teleinformatyczne - Najważniejsze informacje
- Co to jest cybersecurity? Kompletny przewodnik po cyberbezpieczeństwie
- Co to jest GDPR i jak wdrożyć ochronę danych osobowych?
Sprawdź nasze usługi
Potrzebujesz wsparcia w zakresie cyberbezpieczeństwa? Sprawdź:
- Audyty bezpieczeństwa - kompleksowa ocena stanu zabezpieczeń
- Testy penetracyjne - identyfikacja podatności w infrastrukturze
- SOC as a Service - całodobowy monitoring bezpieczeństwa
Cyberbezpieczeństwo w Twojej branży
Dowiedz się więcej o cyberbezpieczeństwie w Twojej branży:
Tematy powiązane
Zobacz również:
- NIS2 w szpitalach — wdrożenie i dotacje
- Kalkulator wyceny audytu bezpieczeństwa
- EDR vs XDR vs NDR — porównanie technologii detection
