Przejdź do treści
Baza wiedzy 13 min czytania

OPTIMJACK: jak przejęty skrypt firmy trzeciej zaatakował strony 178 firm

16 listopada 2026 r. skrypt narzędzia do testów A/B, wczytywany z zaufanego CDN dostawcy, przez kilkanaście godzin podmieniał adresy portfeli kryptowalut i zbierał dane kart na stronach 178 organizacji. Żadna z nich nie zmieniła ani linijki własnego kodu. Tak wygląda atak na łańcuch dostaw, który dzieje się w przeglądarce klienta.

W niedzielę 16 listopada 2026 r. o 04:21 UTC ktoś dopisał kilka linijek kodu do skryptu, który BBC wczytuje na swoich stronach z CDN firmy Optimizely. W ciągu dnia to samo stało się na stronach Zoom, CNN, Salesforce, GitLab, IKEA, HSBC i ponad 170 innych organizacji. Żadna z nich nie zmieniła własnego kodu, nie wdrożyła nowej wersji i nie dostała ostrzeżenia. Przeglądarki odwiedzających uruchamiały złośliwy kod, bo przychodził z tego samego zaufanego adresu co zawsze.

Atak, nazwany OPTIMJACK, to podręcznikowy przykład ryzyka, które wiele zespołów bezpieczeństwa wciąż zostawia marketingowi: skryptów firm trzecich na własnej stronie. Opisujemy, co się stało, dlaczego większość zabezpieczeń zawiodła i które kontrole realnie ograniczają skutki. Szczegóły techniczne pochodzą z analizy zespołu Report URI, który wykrył atak, oraz z komunikatu Optimizely.

Co się stało 16 listopada 2026 roku?

Atakujący wstrzyknął złośliwy kod do pola Project JavaScript w projektach klientów Optimizely Web, platformy do testów A/B i personalizacji stron. Reszta skryptu pozostała nietknięta, a plik nadal serwował oficjalny adres cdn.optimizely.com. Dla przeglądarki i dla zespołów IT klientów nic się nie zmieniło: ten sam host, ten sam certyfikat, ten sam znacznik <script> w kodzie strony.

Badacze pobrali 1611 różnych skryptów Optimizely i znalazł 188 zainfekowanych, należących do 178 organizacji. Autorzy analizy zaznaczają, że rzeczywista liczba jest prawdopodobnie wyższa. Najwięcej poszkodowanych organizacji pochodziło z sektora bankowego i finansowego (32), następnie z technologii i SaaS (23) oraz handlu i mody (20). Zainfekowane były nawet skrypty samego Optimizely na www.optimizely.com i login.optimizely.com.

Optimizely potwierdził incydent na stronie statusu 17 listopada o 01:02 UTC. Firma napisała, że nieuprawniona strona wykorzystała podatność, i jako dotknięty komponent wskazała dostarczanie skryptów (Snippet Delivery) w Web Experimentation. Sposób uzyskania dostępu pozostaje nieznany. Badacze wymieniają trzy możliwości: przejęty system Optimizely, przejęte poświadczenia z dostępem do projektów wielu klientów albo coś innego. Wyklucza za to zatrucie pamięci podręcznej CDN.

Atak nie zaczął się od Optimizely: ta sama infrastruktura od 13 listopada wstrzykiwała kod przez skrypty Kissmetrics, StorifyMe i Minute Media.

Najważniejsze:

  • Złośliwy kod trafił do konfiguracji projektów klientów, a nie do kodu stron ofiar.
  • Skrypty nadal pochodziły z zaufanego CDN dostawcy, więc nic nie wyglądało podejrzanie.
  • 188 zainfekowanych skryptów, 178 organizacji, w tym banki, platformy SaaS i media.

Dlaczego zwykłe zabezpieczenia strony nie zauważyły ataku?

Bo z punktu widzenia strony atak w ogóle jej nie dotyczył. Skaner podatności aplikacji, przegląd kodu, WAF i monitoring wdrożeń patrzą na to, co organizacja publikuje na własnych serwerach. Skrypt firmy trzeciej jest pobierany bezpośrednio przez przeglądarkę odwiedzającego z serwera dostawcy, więc jego zmiana omija wszystkie te kontrole.

Druga przyczyna to zaufanie zapisane w konfiguracji: strona wczytująca skrypt z cdn.optimizely.com zwykle dopuszcza ten host w polityce bezpieczeństwa treści, a więc wszystko, co z niego przyjdzie.

Trzecia przyczyna to tempo. Atakujący przebudował ładunek 26 razy w ciągu dnia, a kod zbierający dane kart dodał dopiero o 13:43 UTC. Kontrola skryptów raz w tygodniu nie miała szans zobaczyć żadnej z tych wersji.

W klasycznym ataku Magecart przestępcy włamują się do sklepu. Tu sklep nie został naruszony — naruszony został dostawca, któremu zaufał.

Co robił złośliwy kod w przeglądarkach odwiedzających?

Ładunek miał cztery funkcje. Najstarszą była podmiana adresów portfeli kryptowalut. Kod wyszukiwał adresy BTC, sieci zgodnych z Ethereum, TRON, Solana, TON, LTC, BCH i DOGE i zastępował je adresami atakującego — w tekście strony, w formularzach, linkach, schowku, wychodzących żądaniach, a na iOS także w arkuszu udostępniania.

Od 13:43 UTC skrypt zbierał dane kart płatniczych. Obserwował formularze i żądania POST, rozpoznawał numer karty po sumie kontrolnej Luhna, datę ważności i kod CVV, po czym wysyłał je na serwer atakującego. Poza zasięgiem pozostały karty wpisywane w hostowane ramki płatności (iframe) operatorów płatności, bo kod strony nie ma do nich dostępu.

Trzecia funkcja to kradzież ciasteczek i zrzutów ekranu. Gdy kod podmieniał adres w pobliżu słów związanych z płatnością lub portfelem, wysyłał adres strony, ciasteczka bez flagi HttpOnly, podmienione adresy i zrzut ekranu wykonany biblioteką html2canvas. Ciasteczka sesyjne bez tej flagi trzeba więc uznać za ujawnione.

Czwarta funkcja dotyczyła iPhone’ów i iPadów: skrypt ładował zestaw exploitów dobrany do wersji iOS (Coruna dla iOS 13–17, DarkSword dla 18.x). Według komentarzy w kodzie autorzy zestawu uznawali iOS 18.7.3 i 26.3 oraz nowsze za załatane.

Najważniejsze:

  • Podmiana adresów kryptowalut, zbieranie danych kart, kradzież ciasteczek i zrzutów ekranu, exploity na iOS.
  • Karty wpisywane w hostowanej ramce operatora płatności były poza zasięgiem skryptu.
  • Ciasteczka bez flagi HttpOnly i dane kart wpisane 16 listopada trzeba traktować jako ujawnione.

Jak szybko wykryto i usunięto infekcję?

Od pierwszego wstrzyknięcia do masowego sprzątania minęło około 16 godzin. Badacze skanowali skrypty między 19:24 a 19:59 UTC, czyszczenie zaczęło się około 20:40 UTC, a o 23:11 UTC wszystkie pliki Optimizely były czyste.

Główna domena atakującego, 1688360.cc, została zablokowana (clientHold) 17 listopada o 00:37 UTC. Straty da się policzyć tylko w części. Do 19:25 UTC 16 listopada na portfele atakującego wpłynęło około 7 tys. USD, głównie w BTC, a wczesnym rankiem 17 listopada atakujący je opróżnił. Strat z wykradzionych kart i ciasteczek nie da się odczytać z łańcucha bloków — i to one mogą okazać się dla poszkodowanych organizacji najdroższe, bo wiążą się z obowiązkami wobec klientów i regulatorów.

Dlaczego polityka CSP zatrzymała atak tylko na co siódmej stronie?

Bo większość polityk albo nie istniała, albo dopuszczała dokładnie to, czego potrzebował atakujący. Badacze sprawdzili polityki bezpieczeństwa treści (CSP) na stronach poszkodowanych organizacji. Wynik: 68 organizacji nie miało CSP wcale, u 50 polityka przepuściła zarówno ładunek, jak i wysyłkę danych, u 17 ładunek się uruchomił, ale dyrektywa connect-src zablokowała wysyłkę danych, a tylko 24 organizacje, czyli 15%, zablokowały ładunek.

Analiza wskazuje dwa ustawienia, które otwierały drogę atakowi: 'strict-dynamic' i 'unsafe-eval'. Pierwsze pozwala zaufanemu skryptowi dociągać kolejne skrypty bez sprawdzania ich źródła — więc zaufany skrypt Optimizely mógł załadować kod z domeny atakującego. Drugie pozwala wykonywać tekst jako kod, z czego korzystał wariant ładunku osadzony bezpośrednio w skrypcie.

Pouczający jest przypadek HSBC: polityka banku zablokowała plik track.js i wysyłkę danych, ale wbudowana kopia ładunku uruchamiana przez eval i tak się wykonała. Atakujący przygotował trzy warianty: zwykły znacznik skryptu, adres zaciemniony funkcją atob() i pełną kopię kodu.

Wniosek dla zespołów bezpieczeństwa nie brzmi „CSP nie działa”. CSP zadziałała tam, gdzie była restrykcyjna — szczególnie dyrektywa connect-src, która ogranicza, dokąd strona może wysyłać dane, przy 17 organizacjach zablokowała wysyłkę danych, choć sam kod się uruchomił. Podstawy działania tego mechanizmu opisujemy w artykule czym jest CSP (Content Security Policy).

Najważniejsze:

  • Tylko 15% poszkodowanych organizacji zablokowało ładunek polityką CSP.
  • 'strict-dynamic' i 'unsafe-eval' otworzyły drogę atakowi.
  • Restrykcyjne connect-src zatrzymało wysyłkę danych nawet tam, gdzie kod się uruchomił.

Czy Subresource Integrity mogło zapobiec temu atakowi?

W przypadku skryptów takich jak Optimizely — w praktyce nie. Subresource Integrity (SRI) polega na zapisaniu w znaczniku <script> skrótu kryptograficznego oczekiwanego pliku. Przeglądarka odrzuca plik, którego zawartość nie zgadza się ze skrótem. To świetna ochrona dla bibliotek w stałych wersjach, takich jak konkretne wydanie frameworka z publicznego CDN.

Skrypt narzędzia do testów A/B jest z definicji zmienny: zmienia się przy każdej publikacji eksperymentu czy edycji konfiguracji przez marketing. Stały skrót psułby narzędzie przy każdej takiej zmianie.

Dla skryptów dynamicznych SRI zastępują dwie kontrole: restrykcyjna CSP, ograniczająca, co skrypt może załadować i dokąd wysłać dane, oraz monitorowanie zmian z alarmem przy każdej nieoczekiwanej modyfikacji. Tego drugiego wymaga od stron płatności PCI DSS.

Co mówią wymagania PCI DSS o skryptach na stronie płatności?

Wymagania 6.4.3 i 11.6.1 PCI DSS v4.x odnoszą się wprost do scenariusza takiego jak OPTIMJACK. Według PCI Security Standards Council, która w marcu 2025 r. wydała do nich osobny dokument z wytycznymi, chodzi o to, by skrypty strony płatności były autoryzowane, sprawdzane pod kątem integralności i monitorowane pod kątem manipulacji. Wytyczne obejmują też zarządzanie nagłówkami HTTP wpływającymi na bezpieczeństwo, czyli między innymi CSP.

W praktyce organizacja musi znać wszystkie skrypty na stronie płatności i wiedzieć, po co każdy tam jest, potwierdzać, że skrypt jest tym zatwierdzonym, oraz wykrywać nieautoryzowane zmiany strony i nagłówków HTTP.

Narzędzie do testów A/B na stronie płatności ma dostęp do wszystkiego, co klient wpisuje. Pierwsze pytanie przy przeglądzie brzmi więc: czy ten skrypt musi tam działać? Często nie, a jego usunięcie z tej jednej podstrony eliminuje największą część ryzyka. Więcej o samym standardzie piszemy w przewodniku po PCI DSS dla e-commerce.

Jakie obowiązki prawne powstają po takim incydencie?

Jeśli na stronie organizacji złośliwy skrypt mógł przechwycić dane osobowe klientów — dane kart, ciasteczka sesyjne, treść formularzy — organizacja jako administrator danych musi ocenić, czy doszło do naruszenia ochrony danych osobowych. Art. 33 RODO wymaga zgłoszenia naruszenia do organu nadzorczego, w Polsce do Prezesa UODO, w ciągu 72 godzin od jego stwierdzenia, chyba że jest mało prawdopodobne, by skutkowało ryzykiem dla praw lub wolności osób.

To, że kod dostarczył dostawca, nie przenosi odpowiedzialności: klient powierzył dane organizacji, na której stronie je wpisał. Przy wysokim ryzyku art. 34 RODO wymaga też zawiadomienia samych osób.

Dla podmiotów objętych NIS2 ważny jest też art. 21 ust. 2 lit. d dyrektywy, który wymienia bezpieczeństwo łańcucha dostaw wśród minimalnych środków zarządzania ryzykiem. Skrypt marketingowy na stronie jest elementem tego łańcucha, choć rzadko trafia do rejestru dostawców ICT.

Najważniejsze:

  • Atak przez dostawcę nie zwalnia administratora z oceny naruszenia i ewentualnego zgłoszenia w 72 godziny (art. 33 RODO).
  • Przy wysokim ryzyku trzeba zawiadomić osoby, których dane dotyczą (art. 34 RODO).
  • Skrypty firm trzecich na stronie to element łańcucha dostaw w rozumieniu NIS2.

Co powinna zrobić organizacja, która używa Optimizely Web?

Badacze publikują listę działań dla klientów platformy. Pierwsze to przegląd pola Project JavaScript i własnego kodu eksperymentów w każdym projekcie pod kątem domeny 1688360.cc, wywołań atob( i każdego skryptu, którego zespół sam nie napisał. Wyszukiwanie samej nazwy domeny nie wystarczy, bo jeden z wariantów zaciemniał ją właśnie funkcją atob().

Drugie to przegląd uprawnień zapisu: użytkowników, tokenów API i integracji z dostępem do projektów, oraz rotacja poświadczeń. Trzecie dotyczy skutków. Organizacje z polami kart we własnych formularzach powinny traktować karty wpisane 16 listopada jako potencjalnie ujawnione. Tokeny sesji i sekrety trzymane w ciasteczkach bez flagi HttpOnly trzeba unieważnić i wygenerować na nowo.

Czwarte to wdrożenie lub zaostrzenie CSP: ograniczenie connect-src, rezygnacja z 'unsafe-eval' i włączenie raportowania naruszeń polityki, które ostrzega o próbie wysyłki danych na nieznany adres w ciągu minut. Ostatni punkt to decyzja o zawiadomieniu klientów.

Odwiedzającym zalecają aktualizację iOS, sprawdzanie adresu portfela przed przelewem kryptowalut i kontrolę wyciągów z kart użytych 16 listopada.

Jak ograniczyć ryzyko skryptów firm trzecich na własnej stronie?

Zacznij od spisu: każdy skrypt, jego właściciel biznesowy, uzasadnienie i podstrony, na których działa. Skrypty dodają różne działy, więc bez spisu nikt nie zna pełnej listy.

Następnie ogranicz zasięg: strona logowania, panel klienta i formularz płatności powinny mieć minimalny zestaw skryptów i ostrzejszą politykę CSP. Pola kart najlepiej przenieść do hostowanej ramki operatora płatności — w ataku OPTIMJACK to rozwiązanie skutecznie odcięło skrypt od danych kart.

Trzeci krok to ciągłe monitorowanie zmian w skryptach, które zostają. Czwarty krok to traktowanie dostawców skryptów jak każdego innego dostawcy ICT: przegląd ich zabezpieczeń, kontrola, kto w organizacji ma prawo edytować ich konfigurację, MFA na kontach w panelach dostawców i wpis w planie reagowania na incydenty.

Które kontrole działają na jaki etap ataku przez skrypt firmy trzeciej?

Tabela porządkuje kontrole według tego, na którym etapie atak typu OPTIMJACK mógłby zostać zatrzymany, i wskazuje ich ograniczenia ujawnione przez ten incydent.

KontrolaEtap atakuCo zatrzymujeOgraniczenie widoczne w OPTIMJACK
Spis skryptów i ich uzasadnieńprzed atakiemzbędne skrypty na stronach wrażliwychnie zatrzyma skryptu, który zostaje, tylko zmniejsza powierzchnię ataku
MFA i przegląd uprawnień w panelach dostawcówprzed atakiemprzejęcie konta organizacji u dostawcynie pomaga, gdy naruszony jest sam dostawca
Hostowana ramka płatnościwykonanie ładunkudostęp skryptu do danych kartnie chroni ciasteczek, adresów ani innych formularzy
CSP bez 'strict-dynamic' i 'unsafe-eval'wykonanie ładunkudoładowanie kodu z nieznanej domeny i wykonanie tekstu jako koduwymaga utrzymania i testów przy każdej zmianie narzędzi
Restrykcyjne connect-srcwysyłka danychwysyłkę danych na nieznany adresładunek i tak się wykonuje, np. podmienia adresy w treści strony
Flaga HttpOnly dla ciasteczek sesyjnychwysyłka danychodczyt ciasteczek przez JavaScriptnie chroni danych wpisywanych w formularze
Raportowanie CSP i monitorowanie zmian w skryptachwykryciedługi czas działania atakuwymaga procesu reakcji, inaczej alarm nikogo nie obudzi
Subresource Integritywykonanie ładunkupodmianę plików w stałych wersjachnie nadaje się do skryptów zmieniających się przy każdej publikacji
Procedura reakcji z oceną z art. 33 RODOpo atakuprzekroczenie terminów zgłoszeniadziała tylko, jeśli skrypty firm trzecich są w niej uwzględnione

Jak nFlo może pomóc w zabezpieczeniu skryptów na stronie?

Pomagamy organizacjom przygotować się do certyfikacji PCI DSS, w tym do spełnienia wymagań 6.4.3 i 11.6.1: od spisu skryptów na stronach płatności i ich uzasadnień, przez projekt polityki CSP, po proces wykrywania nieautoryzowanych zmian. Zaczynamy od zrozumienia, które skrypty są naprawdę potrzebne i kto za nie odpowiada, bo to rozstrzyga o wszystkim, co dzieje się dalej.

W ramach wdrożenia DevSecOps włączamy kontrolę skryptów i nagłówków bezpieczeństwa do procesu wytwarzania, by nowy skrypt marketingowy przechodził ten sam przegląd co kod aplikacji.

Jeśli chcesz sprawdzić, co naprawdę wykonuje się na Twoich stronach i co stałoby się przy incydencie podobnym do OPTIMJACK, porozmawiajmy.

Co jeszcze warto wiedzieć o ataku OPTIMJACK?

Czym był atak OPTIMJACK?

To atak z 16 listopada 2026 r., w którym złośliwy kod trafił do pola Project JavaScript w projektach klientów Optimizely Web. Według badaczy, którzy wykryli atak, zainfekowanych było 188 z 1611 sprawdzonych skryptów, należących do 178 organizacji, a skrypty nadal serwował oficjalny CDN Optimizely.

Co robił złośliwy kod w ataku OPTIMJACK?

Podmieniał adresy portfeli kryptowalut na adresy atakującego, od 13:43 UTC zbierał dane kart wpisywane w formularze, wysyłał niechronione flagą HttpOnly ciasteczka i zrzuty ekranu, a na iPhone’ach i iPadach ładował zestawy exploitów dobrane do wersji iOS.

Czy Subresource Integrity (SRI) ochroniłoby przed OPTIMJACK?

W praktyce nie dla tego typu skryptów. SRI blokuje plik, którego skrót nie zgadza się z zapisanym w kodzie strony, ale skrypt narzędzia do testów A/B zmienia się przy każdej publikacji eksperymentu, więc stały skrót psułby jego działanie. Skuteczniejsza jest restrykcyjna polityka CSP i monitorowanie zmian w skryptach.

Co powinien zrobić klient Optimizely Web po ataku OPTIMJACK?

Badacze zalecają przejrzenie pola Project JavaScript i własnego kodu eksperymentów pod kątem domeny 1688360.cc, wywołań atob() i nieznanych skryptów, przegląd uprawnień zapisu i rotację poświadczeń, a także rotację sesji i sekretów trzymanych w ciasteczkach bez flagi HttpOnly.

Które wymagania PCI DSS dotyczą skryptów na stronie płatności?

Wymagania 6.4.3 i 11.6.1 PCI DSS v4.x. Według PCI SSC dotyczą tego, by skrypty strony płatności były autoryzowane, sprawdzane pod kątem integralności i monitorowane pod kątem manipulacji, a także zarządzania nagłówkami HTTP wpływającymi na bezpieczeństwo.

Udostępnij:

Porozmawiaj z ekspertem

Masz pytania dotyczące tego tematu? Skontaktuj się z naszym opiekunem.

Opiekun handlowy
Grzegorz Gnych

Grzegorz Gnych

Opiekun handlowy

Odpowiedź w ciągu 24 godzin
Konsultacja z ekspertem
Indywidualne podejście

Podanie numeru telefonu przyspieszy kontakt.

Chcesz obniżyć ryzyko i koszty IT?

Umów konsultację - odpowiemy w ciągu 24h

Odpowiedź w 24h Indywidualna wycena Bez zobowiązań

Lub pobierz bezpłatny przewodnik:

E-book: Strategia odporności cyfrowej 2026